STERRETJIE EN HAAR BYL

In Koffiefontein se onderdorp, net langs die Kanaal wat water vir die wingerde voorsien, woon die Oortmans. Sterretjie Oortman was saam met my in die klas. Sy was stadig en haar hare was altyd deurmekaar.

“Jy lyk soos ‘n perd wat verkeerde kant toe geroskam is” het haar ma altyd gesê.

Sterretjie Oortman het haar nie gesteur nie, want het van haar eie bos hare gehou.

“Dis mooi” het ek altyd vir Sterretjie Oortman gesê

Ek was vriende met Sterretjie. Niemand wou vriende met haar wees nie.

“Mense wat in hierdie dorp langs die treinspoor en die kanaal bly is almal dieslefde. Los daai mense uit” het my ma altyd gesê.

“maar Sterretjie is anders, Ma” het ek gesê

“Ja, ons weet. Hoeveel keer het die skoolhoof nie al die byl wat sy in haar skooltas dra, afgevat nie. Sy was al amper geskors oor die byl wat sy saamdra.”

“Julle sal nog sien. As dit aand word gaan dinge verander” het sy gesê en dan weer ‘n byl gaan koop

“Julle dink ek speel. As die son opkom gaan alles verander. Kyk maar”

Ek en Sterretjie Oortman het altyd met ons bene in die son gaan sit by die Munisipale Swembad en na alles wat ‘n stywe broekie dra en ‘n pols het gekyk.

Ek en Sterretjie was baie goeie vriende. Sy het soms vir my van haar rokke geleen, dan het ek dit aangetrek en ons het fotos geneem. sy het van my gehou nes ek is.

“Mens is soos jy is. God het jou so gemaak. As rokke vir jou mooi is, moet jy dit dra. Moenie worry oor die mense nie. Ek weet hulle sê ek is eenvoudig omdat ek langs die kanaal bly en omdat ek met ‘n byl rondloop, maar julle sal nog sien”

ek het nooit vir Sterretjie oor die byl gevra nie.

“dis my geheim, maar julle sal nog sien” het sy gesê

“Ek mag ‘n gebreekte wilde kind wees, maar as die son more opkom, gaan julle sien.” het sy volgenhou

My ma was raadop en het my vir ‘n week belet om uit die huis te gaan.

“Jy los daai mense uit”

ek het in my kamer gaan sit en na Sterretjie verlang. Na die rokke wat sy my geleen het, na haar geroskamde kop, na haar byl, na haar lag en ons ure van lekker kry langs die Munisiaple swembad.

‘n Week later kon ek weer by Sterretjie gaan kuier.

“Sy’s weg, en alles is jou skuld” het haar pa gesê

“Ons weet dat sy haar rokke wat ons gekoop het vir jou gegee. Trap van ons erf af”

Meteens was ek nerens welkom nie. Nie in my eie huis nie ook nie in Sterretjie se huis nie.

Ek het in die straat af gedrentel en net vir ‘n oomblik gewens ek kon vir Sterretjie weer sien.

Sy het die laaste druppels milkshake uit die glas geslurp en dan het die mense neuse opgetrek. Ek en Sterretjie het dan gelag.

In ‘n koerant by die Griek se kafee sien ek ‘n foto van Sterretjie.

Sy’s Dood.

sy’s sowaar dood.

Ek het die stukkie langs die foto gelees.

“Sterretjie Oortman is in die Wildtuin dood gekry onder ‘n Mopanie boom, met ‘n byl in haar hand. ”

Jare later sou ek hoor dat sy Wildtuin toe gehike het, met deurmekaar hare en die byl in haar tas.

In haar sak was ‘n briefie wat sy vir my geskryf het.

“Tokkelos” (sy het my altyd haar Tokkelos genoem, want ek kon toor)

“Tokkelos, ek wou hulle almal vrek maak, net soos hulle ons bome afkap en ons renosters verwoes. Maar toe is ek te laat. Sal jy my byl kom haal”

Ek het gehuil en haar gemis.

Ek wens daar was nog Sterretjies in die lewe om ons bome en Renosters te beskerm. Om net op te staan vir die waarheid. Om net die regte ding te doen.

(‘n storie vir almal wat ons woude en renosters help beskerm. Kyk maar uit vir Sterretjie, en beskerm haar)

Advertisements

KAPPERTJIE

Kappertjie was my beste vriendin op skool.

Kappertjie het in die onder dorp gebly. Almal wat in die onderdorp gebly het was maar eenvoudig en ons was die dood voor die oë gesweer as ons met hulle vriende gaan wees.

Ek het my min aan mense gesteur en besluit dat Kappertjie tog my vriendin moes wees.

“kan jy nie ander vriende kry nie?’ het my ma gevra

“Aan jou vriende sal jy geken word” het my Ouma gesê.

“Meng jou met die semels dan vreet die varke jou” het die dominee se vrou gesê.

Ek het my min gesteur aan hulle en ek en Kappertjie het oral saam gegaan. Kappertjie het my laat lag.

“Die mense praat” het Kappertjie eendag vir my gesê toe ons agter die pawiljoen gesit en rook het.

“Ek worry nie. Hulle moet maar praat.”

Kappertjie het my verstaan.

Kappertjie het gesukkel met haar Huishoudkunde huiswerk, ek het haar daarmee gehelp, al het ek nie Huishoudkunde gehad nie.

Ek het weer met tegniese tekeninge gesukkel en sy het my daarmee gehelp.

“Ons het almal mekaar nodig” het Kappertjie weer eendag agter die pawiljoen vir my gesê.

“wat wil jy eendag word as jy groot is?” het ek vir Kappertjie gevra.

“O. Ek wil met Lippizzaner perde boer” het sy gesê en in ‘n graspol gespoeg.

“Wat wil jy word?”

“ek weet nie.” het ek gesê.

“Jy moet gaan dans. Jy moet op die verhoog wees en stywe broeke dra” het sy gesê en weer gespoeg. “jy moet make up dra”

Op ‘n dag het ek weer vir Kappertjie agter die pawiljoen gewag. sy het nie gekom nie.

Kortpouse het ek weer gaan kyk en Kappertjie was nogsteeds weg.

Na skool het ek weer gaan kyk en al wat ek daar kon sien was ‘n hoefyster.

Toe ek die hoefyster optel, kom daar ‘n spierwit Lippizzaner perd aangestap. Om sy nek is ‘n toutjie vas en aan die toutjie is ‘n briefie.

Dit was ‘n hartseer dag vir my. ek kan tot vandag toe nie sê wat in die briefie gestaan het nie, maar wat ek wel weet is dat Kappertjie in die gees van die perde gaan bly het.

Sy het haarself met ‘n passerpunt doodgemaak, want net ek het van haar groot geheim geweet. Hulle het nie gekies om in die onderdorp te bly nie, die lewe het hulle daarheen gedruk. Ek wens almal kon dit sien.

Ek wil ook in die onderdorp gaan bly, in die huisie waar ‘n hoefyster aan die voordeur hang.

‘n ma

‘N MA

Ek en my Jan het lelik woorde gehad.

‘n ma se hart is mos net ook ‘n ma se hart,

Verstaan?

‘n ma sien dinge in haar kind voordat

die kind dit self nog kan raaksien

en daai is ‘n wonderlike ding wat

die Jirre vir ‘n moeder gegee het.

Die woorde tussen my en Jan het

lat die trane in my oë kom lê,

maar vandag gaan ek my sê sê.

Ek stap om my huis na waar Jan

agter in my jaart in sy stillasie bly.

‘n ding moet gepraat word en klaar

en daai is ‘n ding wat my ma my geleer

het en my ma se ma en ook haar ma.

Die wind waai uit die wil uit, hier op

die weskus, maar die wind gaan my nie binne

hou nie. ek gaan waai soos die wind.

“Nou kyk Jan, laat ek praat en klaar praat,

en ek praat as jou ma vandag.  Mens kry twee

soorte ma’s. Jou grootmaak ma en jou baar-ma.

Ek het jou dalk nie groot gemaak nie, maar

ek het vir jou gebaar en die bloed is daar.

Ek voel jou voel.

Ek sien jou kyk.

Ek voel jou bloed.

Toe trek ek die knoop-trui

stywer om my lyf en stap

die wind in.  (geinspireer deur Ousus Adams in Hondeklipbaai)

PLEKKIE IN DIE SON

Soos jy by Hartswater inry sien jy aan jou linkerkant ‘n groot rooidakhuis. Dis waar ou Miesies Smallpenny bly. Miesies Smallpenny is oorspronklik van Engeland af, maar bly al vir jare in Hartswater en sy praat afrikaans met ‘n moeilike aksent. Mens moet mooi luister wanneer sy praat en haar lippe fyn dophou, anders gaan jy so verlore raak dat geen mens jou ooit weer gaan kry nie.

Miesies Smalltpenny het die mooiste stem wat nog op aarde was. Wanneer sy met mense op die telefoon praat, eet hulle uit haar hande uit. Sy kon telesales doen soos geen ander vrou nie.

“Soet soos heuning”

“Strelend soos lentereë”

“Pragtag soos ‘n liefdesverhaal” is van die komplimente wat sy kry.

Die probleem kom in wanneer mens die vrou agter daardie Soet, Strelende, pragtage stem sien.

Sy is ongelooflik lelik.

Sy is vet

Miesies Smallpenny het neushare wat slap uit haar neusgate hang

Miesies Smallpenny het skurwe hakke en sweterige armsholtes. Dis ‘n treurige gesig.

Saans, as dit donker word, sal Miesies Smallpenny buite in haar tuin stap en dan gesels sy maar so met al wat plant, struik en boom is. Die bure sit op hulle stoepe om die soet stem te hoor, solank hulle haar net nie hoef te sien nie.

sy was verwerp

Sy was alleen

Sy het agter toe deure gesit en gewag om te vergaan.

“Here, vat my maar. Ek wil ‘n engel word. Ten minste gaan mense my hoor en nie sien nie” het sy gebid.

“Nee” het die gesiggies in die tuin gepraat.

“Hou moed” het die akkerboom gesê

“Ons sal jou help” praat die kannas soos ‘n spreekkoor.

Op ‘n dag beland Miesies Smallpenny agter ‘n houtmuur. sy wou so graag die buurman ontmoet en so steek sy haar hande in twee opgemaakte pop-kouse en praat oor die muur

“Goeie dag”

“Hallo” sê die buurman\

“Kan ek vir koffie kom?” vra die pop

Daardie dag het ‘n nuwe maan vir Miesies Smallpenny opgekom

“n nuwe ster het begin skitter, want voor sy haar kon kry doen sy ‘n poppekas in die biblioteek.

Dit het net eers Maandae oggende begin, maar sy was so gewild dat sy elke dag haar poppespel gaan doen het.

“Ja, so het ons elke een ‘n plekkie in die son” sê die Kannas een laatmiddag vir haar

“Ja….so het ons elke een maar iets….net ‘n klein ietsie wat mooi is”

DIE KERK SE ARGITEK

DIE KERK SE ARGITEK

Die kerk se hoekstene en trappies

perfek en netjies, selfs die vensterbanke

presies afgemeet en uitgemessel,

streng volgens die plan opgestel

die Meneer Franke.

Die argitek se metings en presies,

net sy hy homself

Die kerk se toring, trots en regop,

te siene van ver buite die dorp.

Kerkgangers, dominees, diakens en ouderlinge

stap tevrede om die gebou,

dank die Here God daar bo vir die

aanbiddingsplek, plek van Heiligheid.

Dominee Marais bestyg sy preekstoel,

Sondag na Sondag, kniel by die tweede trappie

dan vat hy die res met trots.

Die gemeeente staan soos een man op,

Tannies met slap hoede, ooms in stywe pakke

en Moeders wat kinders vashou in die Moederskamer,

(om nie die res van die gemeente te steur nie)

‘n Plek waar elke verlore siel sy rus vind,

‘n plek waar man en vrou ewig trou

aan mekaar beloof en dooies tot ruste gebring word.

Dominee Marais dank Die Here in elke diens vir

sy gebou so mooi en veilig, behoudend, konserwatief

en ortodoks.

Die kerk se argitek woon twee huise aan,

saam met sy lewensmaat.

“Die argitek is ‘n moffie” fluister ‘n mond

agter ‘n baard.

“Nooit” snik ‘n mond onder ‘n slap hoed

Nou wat nou?

OM OUD TE WORD

OM OUD TE WORD

 

Die plooie op my voorkop

is die padkaart na al die onthou

die plooie langs my oë,

lê soos riviere van glo

die plooie op my gesig

is bewyse van leef en laat leef

Die bruin vlekke op my hande

is die woordeboek van my reise,

die skurf tussen my vingernaels

is die pad na my gedigte en stories.

Dis myne.

Dis my pad.

Dis my storie.

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: